Wat gebeurt er met oud metaal? Van sortering tot grondstof

Oud metaal is geen eindstation maar een tussenstap. Wat u afgeeft, wordt gesorteerd, ontdaan van alles wat geen metaal is, per soort samengebracht en uiteindelijk omgesmolten tot nieuw materiaal. Dat principe geldt voor een roestige radiator net zo goed als voor een koperen leiding. Hieronder leest u hoe die weg er in grote lijnen uitziet.

Metaal verdwijnt niet, het verandert van vorm

Dat is het fundamentele verschil met veel ander afval. Papier verliest bij elke ronde vezelsterkte, en heel wat kunststoffen zakken in kwaliteit. Staal en veel andere metalen kunnen meermaals omgesmolten worden zonder dat het materiaal daarbij zijn eigenschappen verliest.

Daarom is schroot geen vuilnis maar handelswaar: het vervangt grondstof die anders uit erts gewonnen zou moeten worden. In het algemeen vraagt het omsmelten van ingezameld metaal ook minder energie dan de weg via erts. Concreet is het ophalen van ijzer en staal bij ons gratis, en vanaf 2 ton ijzer per opdracht kopen we het aan tegen een prijs per ton, gebaseerd op gewicht en kwaliteit; voor koper, aluminium, inox, messing en zink doen wij u een voorstel na uw foto’s. Meer over hoe wij daarmee omgaan, leest u bij duurzaamheid.

Stap 1: de eerste grote scheiding

De eerste vraag is altijd dezelfde: magnetisch of niet?

• Ferro — ijzer en de meeste staalsoorten. Magnetisch, meestal roestig, vaak zwaar. Dit is de grootste stroom qua gewicht.
• Non-ferro — koper, aluminium, messing, zink, lood en inox. Niet of nauwelijks magnetisch, en per kilo doorgaans waardevoller.

Die scheiding gebeurt al bij het laden, en verderop nog eens machinaal, onder meer met magneten. Hoe zuiverder een partij, hoe bruikbaarder ze is voor de volgende stap. Een overzicht van de soorten vindt u bij oud metaal ophalen.

Stap 2: alles eraf wat geen metaal is

De meeste voorwerpen zijn geen zuiver metaal. Een raamprofiel heeft glas en rubber, een motor bevat olie, een kabel zit in een kunststof mantel, een zetel heeft een metalen frame in stof en schuim.

Die delen worden verwijderd door demonteren, knippen of versnipperen, waarna magneten en andere scheidingstechnieken het metaal van de rest scheiden. Bij kabels wordt de mantel van de kern gescheiden, zodat het koper of aluminium apart overblijft; het kunststof volgt zijn eigen weg. Vloeistoffen zoals olie of koelmiddel worden vooraf afgetapt.

Dit is meteen de reden waarom u sommige zaken vooraf moet melden: als er iets tussenzit dat niet in die machines thuishoort, loopt de hele lijn vast of ontstaat er gevaar.

Stap 3: sorteren per soort en kwaliteit

Non-ferro wordt fijner uitgesorteerd dan ferro, omdat de soorten sterk verschillen in samenstelling. Koper van een leiding is iets anders dan koper uit een motorwikkeling; aluminium uit een raamprofiel iets anders dan aluminium uit een gietstuk.

Ook binnen staal zijn er kwaliteiten. Legeringen, coatings en vervuiling bepalen waar een partij terechtkomt. Hoe beter gesorteerd, hoe gerichter het materiaal opnieuw inzetbaar is — daarom worden koper en aluminium consequent apart gehouden van gewoon ijzer.

Stap 4: samenpersen en transporteren

Losse stukken nemen veel ruimte in. Daarom wordt metaal geknipt, geperst of tot balen samengedrukt tot een vorm die efficiënt te vervoeren is. Zware constructies worden eerst op maat gesneden.

Deze stap gaat over logistiek, niet over chemie: minder ritten, minder volume, hanteerbare eenheden voor de smelterij.

Stap 5: omsmelten tot nieuw materiaal

In de smelterij gaat het gesorteerde metaal de oven in en wordt het gegoten tot halffabricaten: plakken, blokken, staven, draad of platen. Die gaan naar fabrieken die er nieuwe producten van maken — bouwstaal, buizen, profielen, onderdelen, verpakkingen, huishoudtoestellen.

Wat vandaag als een afgedankt hekwerk vertrekt, kan later terugkomen als iets volstrekt anders. Het metaal blijft; de vorm en de functie wisselen.

Wat een andere weg volgt

Niet alles gaat langs die lijn. Een paar categorieën hebben hun eigen inzameling en verwerking:

Soort	Waarom apart
Elektrische toestellen en elektronica	Bevatten naast metaal ook kunststof, glas en kleine hoeveelheden schadelijke stoffen
Koeltoestellen	Het koelmiddel moet apart worden opgevangen
Batterijen en accu’s	Eigen inzameling omwille van brandrisico en inhoud
Gasflessen en drukvaten	Mogen niet in een knipinstallatie of shredder
Olie, brandstof en chemicaliën	Worden eerst afgetapt en apart verwerkt
Materiaal met vermoeden van asbest	Aparte regels; niet breken of zagen

Meld deze zaken altijd vooraf. Zie ook afvoer en recyclage voor de bredere sortering bij een opruiming.

Waarom sorteren aan de bron uitmaakt

Eén vervuilde partij kan een hele lading naar een lagere kwaliteit duwen. Metaal dat in het restafval belandt, gaat helemaal verloren als grondstof en komt in de duurste en minst nuttige verwerkingsroute terecht.

Dat is ook de eenvoudige reden waarom een kapotte pan, een bedbodem of een oude fiets niet bij het huisvuil hoort. Voor u thuis betekent dat vooral: metaal apart houden, twijfelgevallen melden, en toestellen niet stiekem tussen het schroot leggen.

Wilt u weten in welke stroom uw spullen terechtkomen? Stuur een paar foto’s van wat er weg moet, dan bekijken we samen wat waar hoort.